Er bestaan veel manieren om persoonlijkheid te beschrijven: kleuren, dieren, zestien types. De manier die wetenschappelijk het best onderbouwd is, heet de Big Five. Daarin wordt iemand niet in een hokje geplaatst, maar scoort iedereen op vijf eigenschappen ergens tussen laag en hoog.
De vijf eigenschappen
Openheid
Nieuwsgierig zijn naar nieuwe ideeën, kunst, gevoelens en ervaringen.
Hoog: Creatief, houdt van verandering en ingewikkelde vragen.
Laag: Praktisch, houdt van wat vertrouwd is en werkt.
Zorgvuldigheid
Plannen, ordenen en afmaken waar je aan begint.
Hoog: Georganiseerd, betrouwbaar, denkt vooruit.
Laag: Flexibel en spontaan, maar soms chaotisch.
Extraversie
Energie halen uit andere mensen en drukte.
Hoog: Spraakzaam, zoekt gezelschap op, enthousiast.
Laag: Rustig, laadt op door alleen te zijn, denkt eerst na.
Vriendelijkheid
Rekening houden met anderen en samenwerking zoeken.
Hoog: Behulpzaam, vergevingsgezind, vermijdt ruzie.
Laag: Kritisch, zegt waar het op staat, komt voor zichzelf op.
Emotionele gevoeligheid
Hoe sterk je reageert op stress en tegenslag (ook wel neuroticisme).
Hoog: Voelt veel, maakt zich sneller zorgen, merkt gevaar vroeg op.
Laag: Kalm, laat zich niet snel van de wijs brengen.
Geen goed of fout
Bij elke eigenschap hebben zowel hoog als laag voordelen. Een zorgvuldig iemand is fijn in een team dat een deadline moet halen; een spontaan iemand is fijn als plannen ineens veranderen. Iemand met een hoge emotionele gevoeligheid ziet problemen vaak eerder aankomen dan anderen.
Persoonlijkheid is deels aangeboren en deels gevormd door wat je meemaakt. Ze verandert langzaam door het leven heen: de meeste mensen worden met de jaren wat zorgvuldiger, vriendelijker en emotioneel stabieler.
Doe de test
Benieuwd hoe jij scoort? De korte test duurt ongeveer vijf minuten. Je antwoorden blijven op je eigen apparaat.
Om over na te denken
- Welke eigenschap herken je het sterkst bij jezelf?
- Bij wie in je omgeving merk je dat die persoon heel anders scoort dan jij?